Centralne Muzeum Jeńców Wojennych
Centralne Muzeum Jeńców Wojennych to unikalna w skali Polski placówka martyrologiczna, dokumentująca historię obozów jenieckich funkcjonujących w Łambinowicach (dawniej Lamsdorf) od XIX wieku aż po lata powojenne. Założone w 1964 roku jako oddział Muzeum Śląska Opolskiego, z czasem uzyskało samodzielny status i od 1984 roku działa pod obecną nazwą. W jej misji zawiera się utrwalanie pamięci o jeńcach przetrzymywanych tu podczas wojny prusko‑francuskiej, I wojny światowej i II wojny światowej oraz po 1945 roku, kiedy działał obóz przesiedleńczy i pracy. Placówka posiada dwie lokalizacje o odmiennym charakterze: w Łambinowicach – gdzie można zwiedzać przestrzenie poobozowe, tereny grobów masowych oraz cmentarze jeńców – oraz w Opolu, w zabytkowym budynku przy ul. Minorytów 3, mieszczącym administrację, archiwa i stałe ekspozycje. Tematyka muzeum koncentruje się na dwóch totalitarnych systemach jenieckich: niemieckim i radzieckim, ze szczególnym naciskiem na losy polskich jeńców oraz internowanych żołnierzy w krajach neutralnych. Jako muzeum martyrologiczne nie tylko dokumentuje wydarzenia, ale także prowadzi badania, działania edukacyjne, wydawnicze i wystawiennicze – kładąc nacisk zarówno na naukowe, jak i popularyzatorskie aspekty działalności. Kolekcje muzeum obejmują pięć głównych wystaw uwzględniających różne okresy funkcjonowania obozów od lat 1870–1946, a przestrzenie muzealne pozwalają w sposób refleksyjny zanurzyć się w historię, która jednocześnie przemawia przez archiwalia, pomniki i same obszary poobozowe.
Lekcje i warsztaty
Jakie przedmioty trafiają do muzeum i dlaczego? Co sprawia, że zwykła rzecz staje się „muzealium”? Zajęcia wprowadzają uczniów w świat muzealnictwa – od pozyskiwania eksponat...
Czym jest muzeum? Co można w nim zobaczyć i czego można się nauczyć? Podczas zajęć dzieci w przystępny sposób poznają, czym zajmuje się muzeum i jak wygląda praca muzealników...
Historia może być jak układanka – z pozoru nieczytelna, ale złożona w całość nabiera sensu. Podczas zajęć uczestnicy poznają dzieje Łambinowic, miejscowości o niezwykłej, wie...
Jak wyglądały święta Bożego Narodzenia za drutami obozów jenieckich? Jakie znaczenie miały tradycje religijne i narodowe wśród internowanych? Zajęcia przybliżają uczniom codz...
Zajęcia poświęcone są korespondencji między dziećmi a ojcami przebywającymi w obozach jenieckich podczas II wojny światowej. Uczniowie pracują z autentycznymi listami i poczt...
Czym była książka dla jeńców wojennych? Czy słowo pisane mogło przynosić nadzieję, wiedzę i poczucie wolności w zniewoleniu? Zajęcia przybliżają znaczenie książek w życiu osó...
Życie w obozie jenieckim wymagało nie tylko siły fizycznej i psychicznej, ale także zaradności i pomysłowości. Jak jeńcy radzili sobie z brakiem podstawowych środków higieny,...
Jak wyglądała niewola podczas I wojny światowej? Kto trafiał do obozów, jak wyglądały warunki bytowe, a jak życie codzienne? Uczniowie dowiedzą się, czym różniły się obozy je...
Czy konspiracja była możliwa nawet za drutami? Zajęcia opowiadają o tajnych organizacjach, gazetkach, modlitwach, ucieczkach i kontaktach ze światem zewnętrznym prowadzonych...
Zajęcia przybliżają historię najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego – dzieci, które walczyły, pomagały i często trafiały do niewoli razem z dorosłymi. Uczniowie poz...
W świecie wojny i niewoli rodziły się niezwykłe relacje – oparte na pomocy, solidarności, a czasem i miłości. Zajęcia opowiadają o losach jeńców i kobiet, które ich wspierały...
Kobiety-żołnierki, sanitariuszki, łączniczki – także one trafiały do niemieckiej niewoli. Zajęcia ukazują ich losy, często marginalizowane w oficjalnej narracji wojennej. Tyt...
Podczas zajęć uczniowie poznają, jaką rolę pełni archiwum muzealne i jakie zbiory są przechowywane w Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych. Pracując z kopiami dokumentów (listy,...
Po kapitulacji Powstania Warszawskiego tysiące jego uczestników – zarówno żołnierzy, jak i ludności cywilnej – trafiło do niewoli. Zajęcia pokazują, jak wyglądała ich droga:...
Zajęcia koncentrują się na postaci majora Henryka Sucharskiego – bohatera obrony Westerplatte, który po kapitulacji trafił do niewoli. Uczniowie poznają mniej znane fakty z j...
Śmiech w obozie? Tak, bywał jedyną obroną przed rozpaczą. Zajęcia pokazują, jak ważną rolę wśród jeńców odgrywały humor, satyra i twórczość artystyczna – od karykatur po paro...
Zajęcia poświęcone są losom żołnierzy Wojska Polskiego, którzy po kampanii wrześniowej oraz w wyniku działań wojennych trafili do niewoli niemieckiej i sowieckiej. Uczniowie...
Zajęcia przybliżają losy żołnierzy Legionów Polskich, którzy po kryzysie przysięgowym trafili do obozów jenieckich. Uczniowie poznają m.in. realia obozów w Szczypiornie, Beni...
Jak odnaleźć informacje o przodku, który był jeńcem wojennym? Gdzie szukać dokumentów, świadectw i wspomnień? Podczas zajęć uczniowie poznają podstawy pracy genealogicznej, u...
Zajęcia wprowadzają w historię Miejsca Pamięci Narodowej w Łambinowicach – jednego z najważniejszych obszarów pamięci o jeńcach wojennych w Polsce. Uczniowie poznają dzieje m...
Zajęcia przybliżają biografię Witolda Pileckiego – od udziału w wojnie obronnej, przez działalność w KL Auschwitz, po dramatyczne lata powojenne. Uczniowie analizują jego wybory, p...
Zajęcia ukazują historię obozów jenieckich funkcjonujących w Lamsdorf w czasie II wojny światowej – ich strukturę, funkcjonowanie, grupy więzione, oraz codzienność życia za d...
Listy i kartki – jedyny kontakt ze światem zewnętrznym. Uczestnicy poznają regulaminy korespondencji jenieckiej, analizują autentyczne materiały i odkrywają emocje, które kryły się...
Jakie wartości pozwalały przetrwać piekło wojny i niewoli? Zajęcia poruszają temat moralnych wyborów i postaw jeńców wojennych w ekstremalnych warunkach. Uczestnicy poznają h...
Zajęcia wprowadzają w temat prawa wojennego i jego (nie)przestrzegania w XX wieku. Uczestnicy poznają podstawowe dokumenty (konwencje genewskie, haskie), ich znaczenie oraz p...
Lekcja omawia zbrodnię katyńską: jej przebieg, ofiary, dokumentację i wieloletnie kłamstwo sowieckiej propagandy. Uczestnicy pracują na źródłach i poznają proces dochodzenia...
Zajęcia wprowadzające do historii miejsca i idei upamiętnienia ofiar systemu jenieckiego. Uczestnicy poznają etapy powstawania Miejsca Pamięci, formy pamięci oraz współczesne...
Zajęcia przybliżają historię obozu w Lamsdorf w czasie I wojny światowej – jego strukturę, warunki bytowe, nacje jeńców oraz ich codzienność. Uczestnicy pracują z relacjami,...
Zajęcia skupione na losach Józefa Czapskiego jako świadka i uczestnika sowieckiej niewoli. Uczniowie poznają jego działalność dokumentacyjną, artystyczną i wspomnieniową oraz...
Zajęcia poruszają trudny temat powojennego obozu pracy dla ludności niemieckiej i osób uznanych za „element niepożądany”. Uczestnicy dyskutują o odpowiedzialności zbiorowej,...
Zajęcia opowiadają o spektakularnych i mniej znanych próbach ucieczki z obozów jenieckich. Uczniowie poznają motywacje, metody i skutki ucieczek oraz ich symboliczne znaczeni...
Zajęcia pokazują związki personalne, logistyczne i ideologiczne między obozami jenieckimi w Lamsdorf a systemem KL Auschwitz. Uczniowie analizują losy osób, które przeszły pr...
Zajęcia przedstawiają sytuację jeńców wojennych, którzy trafili do systemu obozów koncentracyjnych – mimo ochrony konwencji. Uczniowie poznają przyczyny, skalę zjawiska i jeg...
Lekcja przedstawia system niemieckich obozów jenieckich (Stalags, Oflags), różnice w traktowaniu jeńców zależnie od narodowości, a także losy polskich żołnierzy. Uczestnicy a...
Sport w niewoli? Tak! Mecz piłki nożnej, turniej szachowy czy siłownia zrobiona z drewna – to wszystko miało miejsce w obozach jenieckich. Zajęcia przybliżają rolę sportu jak...
Zajęcia porównują dwa totalitarne systemy jenieckie: niemiecki (Wehrmacht) i radziecki (NKWD, Gułag). Uczniowie analizują cele, metody działania, warunki bytowe oraz konsekwe...
Zajęcia poświęcone są losom legionistów internowanych m.in. po tzw. kryzysie przysięgowym. Uczniowie poznają realia funkcjonowania obozów, warunki życia internowanych i ich d...
Informacje praktyczne
Lekcje odbywają się po wcześniejszej rezerwacji.
Gdzie nas znaleźć
Zaplanuj dojazd — kliknij pinezkę, żeby zobaczyć szczegóły.
Raz w miesiącu: pomysły na lekcje w Twojej okolicy
Podaj e-mail i kod pocztowy szkoły — podpowiemy, dokąd warto pojechać z klasą.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na otrzymywanie promocyjnych wiadomości e-mail dotyczących atrakcji i porad. Możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie. Aby uzyskać więcej informacji, zapoznaj się z polityką prywatności.