Centralne Muzeum Jeńców Wojennych
Centralne Muzeum Jeńców Wojennych to unikalna w skali Polski placówka martyrologiczna, dokumentująca historię obozów jenieckich funkcjonujących w Łambinowicach (dawniej Lamsdorf) od XIX wieku aż po lata powojenne. Założone w 1964 roku jako oddział Muzeum Śląska Opolskiego, z czasem uzyskało samodzielny status i od 1984 roku działa pod obecną nazwą. W jej misji zawiera się utrwalanie pamięci o jeńcach przetrzymywanych tu podczas wojny prusko‑francuskiej, I wojny światowej i II wojny światowej oraz po 1945 roku, kiedy działał obóz przesiedleńczy i pracy. Placówka posiada dwie lokalizacje o odmiennym charakterze: w Łambinowicach – gdzie można zwiedzać przestrzenie poobozowe, tereny grobów masowych oraz cmentarze jeńców – oraz w Opolu, w zabytkowym budynku przy ul. Minorytów 3, mieszczącym administrację, archiwa i stałe ekspozycje. Tematyka muzeum koncentruje się na dwóch totalitarnych systemach jenieckich: niemieckim i radzieckim, ze szczególnym naciskiem na losy polskich jeńców oraz internowanych żołnierzy w krajach neutralnych. Jako muzeum martyrologiczne nie tylko dokumentuje wydarzenia, ale także prowadzi badania, działania edukacyjne, wydawnicze i wystawiennicze – kładąc nacisk zarówno na naukowe, jak i popularyzatorskie aspekty działalności. Kolekcje muzeum obejmują pięć głównych wystaw uwzględniających różne okresy funkcjonowania obozów od lat 1870–1946, a przestrzenie muzealne pozwalają w sposób refleksyjny zanurzyć się w historię, która jednocześnie przemawia przez archiwalia, pomniki i same obszary poobozowe.
Lekcje i warsztaty
Po kapitulacji Powstania Warszawskiego tysiące jego uczestników – zarówno żołnierzy, jak i ludności cywilnej – trafiło do niewoli. Zajęcia pokazują, jak wyglądała ich droga:...
Kobiety-żołnierki, sanitariuszki, łączniczki – także one trafiały do niemieckiej niewoli. Zajęcia ukazują ich losy, często marginalizowane w oficjalnej narracji wojennej. Tyt...
Podczas zajęć uczniowie poznają, jaką rolę pełni archiwum muzealne i jakie zbiory są przechowywane w Centralnym Muzeum Jeńców Wojennych. Pracując z kopiami dokumentów (listy,...
Zajęcia wprowadzające do historii miejsca i idei upamiętnienia ofiar systemu jenieckiego. Uczestnicy poznają etapy powstawania Miejsca Pamięci, formy pamięci oraz współczesne...
Lekcja przedstawia system niemieckich obozów jenieckich (Stalags, Oflags), różnice w traktowaniu jeńców zależnie od narodowości, a także losy polskich żołnierzy. Uczestnicy a...
Zajęcia skupione na losach Józefa Czapskiego jako świadka i uczestnika sowieckiej niewoli. Uczniowie poznają jego działalność dokumentacyjną, artystyczną i wspomnieniową oraz...
Zajęcia wprowadzają w temat prawa wojennego i jego (nie)przestrzegania w XX wieku. Uczestnicy poznają podstawowe dokumenty (konwencje genewskie, haskie), ich znaczenie oraz p...
Zajęcia przybliżają biografię Witolda Pileckiego – od udziału w wojnie obronnej, przez działalność w KL Auschwitz, po dramatyczne lata powojenne. Uczniowie analizują jego wybory, p...
Zajęcia porównują dwa totalitarne systemy jenieckie: niemiecki (Wehrmacht) i radziecki (NKWD, Gułag). Uczniowie analizują cele, metody działania, warunki bytowe oraz konsekwe...
Zajęcia poruszają trudny temat powojennego obozu pracy dla ludności niemieckiej i osób uznanych za „element niepożądany”. Uczestnicy dyskutują o odpowiedzialności zbiorowej,...
Jakie wartości pozwalały przetrwać piekło wojny i niewoli? Zajęcia poruszają temat moralnych wyborów i postaw jeńców wojennych w ekstremalnych warunkach. Uczestnicy poznają h...
Zajęcia poświęcone są losom legionistów internowanych m.in. po tzw. kryzysie przysięgowym. Uczniowie poznają realia funkcjonowania obozów, warunki życia internowanych i ich d...
Lekcja omawia zbrodnię katyńską: jej przebieg, ofiary, dokumentację i wieloletnie kłamstwo sowieckiej propagandy. Uczestnicy pracują na źródłach i poznają proces dochodzenia...
Zajęcia ukazują historię obozów jenieckich funkcjonujących w Lamsdorf w czasie II wojny światowej – ich strukturę, funkcjonowanie, grupy więzione, oraz codzienność życia za d...
Zajęcia przybliżają historię obozu w Lamsdorf w czasie I wojny światowej – jego strukturę, warunki bytowe, nacje jeńców oraz ich codzienność. Uczestnicy pracują z relacjami,...
Listy i kartki – jedyny kontakt ze światem zewnętrznym. Uczestnicy poznają regulaminy korespondencji jenieckiej, analizują autentyczne materiały i odkrywają emocje, które kryły się...
Zajęcia przedstawiają sytuację jeńców wojennych, którzy trafili do systemu obozów koncentracyjnych – mimo ochrony konwencji. Uczniowie poznają przyczyny, skalę zjawiska i jeg...
Zajęcia opowiadają o spektakularnych i mniej znanych próbach ucieczki z obozów jenieckich. Uczniowie poznają motywacje, metody i skutki ucieczek oraz ich symboliczne znaczeni...
Zajęcia pokazują związki personalne, logistyczne i ideologiczne między obozami jenieckimi w Lamsdorf a systemem KL Auschwitz. Uczniowie analizują losy osób, które przeszły pr...
Sport w niewoli? Tak! Mecz piłki nożnej, turniej szachowy czy siłownia zrobiona z drewna – to wszystko miało miejsce w obozach jenieckich. Zajęcia przybliżają rolę sportu jak...
Informacje praktyczne
Lekcje odbywają się po wcześniejszej rezerwacji.
Gdzie nas znaleźć
Zaplanuj dojazd — kliknij pinezkę, żeby zobaczyć szczegóły.
Raz w miesiącu: pomysły na lekcje w Twojej okolicy
Podaj e-mail i kod pocztowy szkoły — podpowiemy, dokąd warto pojechać z klasą.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na otrzymywanie promocyjnych wiadomości e-mail dotyczących atrakcji i porad. Możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie. Aby uzyskać więcej informacji, zapoznaj się z polityką prywatności.