Muzeum Historii Twierdzy Świnoujście

Muzeum Historii Twierdzy Świnoujście, powstałe w 2004 roku (formalnie zarejestrowane w 2008), działa w przestrzeniach Fortu Zachodniego na wyspie Uznam przy ul. Jachtowej 1. Fort ten, zbudowany w latach 1856–1861 jako reduta artyleryjska, przeszedł przebudowę w latach 1878–1887, stając się ciężką baterią nadbrzeżną otoczoną fosą wodną i wpisaną w strukturę Twierdzy Świnoujście. W okresie I wojny światowej działała tu bateria dział kalibru 210 mm, na mocy traktatu wersalskiego usunięta, a w II wojnie światowej ponownie pełnił funkcje artyleryjskie jako Bateria “Henningsen”, od nazwiska porucznika poległego pod Westerplatte. Po wojnie, do 1961 roku, fort był wykorzystywany przez Rosjan, którzy zainstalowali tu działa kalibru 127 mm; później uległ dewastacji, a jego podziemia pełniły funkcje magazynowe. Ekspozycja muzealna podzielona została na cztery chronologiczne działy: czasy pruskie (XIX–XX w.), okres międzywojenny i II wojny światowej, czasy zimnej wojny oraz historię portu wojennego wraz z prezentacją eksponatów pochodzących z zatopionych wraków. Wnętrza wypełniają manekiny w mundurach, autentyczna broń, sprzęt łączności, uzbrojenie, a także artefakty wydobyte z wraków – m.in. elementy pancernika „Lützow”, torpedy z U‑bootów i unikatowe niemieckie pociski rakietowe. Ekspozycja plenerowa dopracowana jest równie sugestywnie — prezentuje armaty, miny morskie, torpedy, trały, wyrzutnie bomb głębinowych oraz rakiety rozmieszczone w obrębie fortu. Całość zajmuje około 2 ha, z czego niemal 1/3 to zachowane kazamaty z XIX wieku, połączone podziemnymi korytarzami — idealne tło dla historycznej opowieści fortecznej. To muzeum to przystępna lekcja inżynierii wojen powojennych, historia militarnej architektury i strategii, która żyje w symbolicznych przestrzeniach oraz artefaktach. Świetny wybór dla rodzin, szkoły, pasjonatów historii, entuzjastów techniki i wszystkich, którzy chcą poczuć tempo i atmosferę dawnych czasów armii i fortyfikacji.